De vergisting is terug naar ongeveer een 1 CO2bel per seconde door het waterslot, de heftigste vergisting zit erop. Ik heb aan het waterslot geroken om te bepalen of er wel nog rookgeur aanwezig is, dat lijkt steeds steviger naar voren te komen.
De geur begint ietwat donker zoet, de rook komt langs en in het stuk waar normaal de ongebrande turf zit bevat wat anders, met name zilt wil ik zeggen, misschien iets zwavelachtig zelfs.
De Japanse ceder versie is op fles gedaan, kleur blijft licht en de invloed van het hout op de smaak is ook ietwat subtiel. De hoofdsmaken zijn gebakken koekjes, sandelhout, gebrandde suiker. Ik denk dat deze eerst nog een maandje op fles mag staan voordat ik er 2 geef aan wat onderhand bijna m'n vaste proevers zijn geworden.
Morgen staat het destilleren van de Peat & Weed Deux op de planning, ik heb deze vandaag overgeheveld, rooksmaak / alcohol en nog iets zwaars kwamen me tegemoet toen ik de deksel opende, ben benieuwd wat me deze gaat opleveren. Het Limousin Eiken behandeld met wijn heeft geduldig gewacht dus hopelijk aan het einde van de dag kunnen het destillaat en het hout kennis maken. Daarbij is wel de kanttekening hoe ik me morgen ga voelen 😉 staat een anderhalve meter bierproeverij (of verjaardagsfeest) gepland.
Eindelijk gisteren een stap kunnen maken met het experiment op het graan gisten of niet.
Eerst hebben we een mash gemaakt op de nieuwe manier, dus op het graan. We starten met een best hoge SG 1090 en ging door tot 1010. Dit verstookt tot 4 liter 30%.
Daarna de oude vertrouwde methode gedaan. SG 1065 tot 1008. Eindelijk 5 liter op 25%.
Beide ruw stoken geproefd en moet zeggen de methode gisten op het graan geeft veel meer diepgang in de smaak dan de oude methode.
Maar wat daarvan overblijft in de fijnstook, zal ik nog met jullie delen.
Even een korte update zodat ik het later nog eens terug kan zoeken indien nodig.
De geturfde Whisky met 100% stort 50 PPM geturfde mout en vergist Mangrove Jacks French Saison gist heeft de tweede overhaal gekregen, wat me opviel bij de 2e overhaal is er flink wat creosoot of peper-achtige tonen aanwezig waren al vrij in het begin. Dat gezegd hebbende was in hetgeen wat achterbleef in de ketel ook nog genoeg rookgeur op te merken. Het hout wat deze gaat krijgen is Tasmaans Eiken wat Robbert een poos geleden had opgestuurd, gebrand en in Port laten weken (zie bijlage). Het hout ligt nog te drogen dus zal er vanavond pas bij gaan. Over een tijdje proeven wat deze Whisky gedaan heeft, het is de eerste keer dat ik voor een Whisky een Saison Gist heb gebruikt en de fermentatietijd is korter gehouden dan normaal (1,5 week deze keer), dit in een poging om meer rooksmaak te behouden in het eindproduct.
De Irish Pot Still Whiskey is gisteren ook gebrouwen, deze staat met de Witte Kool Melkzuur gist in, begint traag op gang te komen.
De bourbon ben ik nog niet uit, deze zal sowieso op een au bain marie gemaakt moeten worden en ik ga me eerst wat inlezen voordat ik een definitief recept ga maken.
Even verder met het kladblok, de Bourbon Whisky stort is gekozen.
- 5000 gram maïs
- 200 gram haver
- 800 gram Viking Zero pilsmout
- 1000 gram gemoutte rogge
Met de 3 walsenmolen ging het schroten van de maïs prima, merk wel dat t een stuk zwaarder is dan gerstemout 😆 .
Maïs en de haver zijn eerder vanavond in de Grainfather gekookt, au bain marie door een kleine aanpasseing te doen aan de ketel. Dikke brij is het geworden en krijgt de tijd om af te koelen tot morgenvroeg, heb een dagje vrij gepakt voor het brouwen deels omdat ik de verlofuren ook wat moet gaan gebruiken.
Maischschema heb ik overgenomen van een oude uiteenzetting die ik ooit gemaakt heb;
|
p.H. richtlijn |
5,0 |
|
Eerste maischstap |
55°C |
|
Gedurende |
30 minuten |
|
Tweede maischstap |
65°C |
|
Gedurende |
30 minuten |
|
Derde maischstap |
72°C |
|
Gedurende |
45 minuten |
Gist is opgekweekt uit peren schillen, wat carobepoeder toegevoegd en morgenvroeg wordt deze uit de koelkast gepakt en wordt er een snufje moutextract toegevoegd om de boel op gang te krijgen.
Even een kladblok update zodat ik het later terug kan zoeken.
Rokerige Whisky
(100%, 50 PPM turfmout stort, Saison Gist, Tasmaans Eiken met Port behandeld)
Tijdens het proeven werd duidelijk dat deze langer nodig gaat hebben, ik heb wel m'n twijfels of Tasmaans Eiken goed werkt met geturfd mout en port. De smaken lijken niet echt in balans te liggen en de afdronk is droog met een beetje vreemde smaak.
Ierse Whiskey
(60% Gemoute Gerst (Viking Pils Zero Mout), 35% Ongemoute Gerst, 5% Ongemoute Haver, vergist met opgekweekt gist en melkzuurbacterien vanuit witte kool, gerijpt op een mix van Sloveens en Amerikaans Eiken behandeld met rode wijn).
Dit was een grote verrassing tijdens het destilleren, kruidige tonen in het begin en zachte smaken die mee overkwamen op ongeveer de helft. Na een relatief korte tijd kan deze al van het hout gehaald worden, daarna wordt deze nog gerijpt op 55 graden om de houtinvloed iets in te dammen. Het Sloveens Eiken heeft de neiging te gaan overheersen dus na een korte tijd gerijpt te hebben zal deze al afscheid van het hout mogen nemen.
Vanwege de verrassende resultaten zal vrijdag wederom een brouwsessie gedaan worden waarbij de witte kool gist gebruikt gaat worden, stort is nog onbekend maar gaat waarschijnlijk een combinatie van haver, rogge, gerst en gerstemout worden om de "restjes" op te maken. Donderdagavond zal ik gaan wegen wat er ligt en de stort delen.
Bourbon
(5000 gram maïs, 200 gram haver, 800 gram Viking Zero pilsmout, 1000 gram gemoutte rogge, vergist met wilde gist opgekweekt uit perenschillen).
Vergisting was afgerond, tijdens het overhevel naar een jerrycan voordat ik ging destilleren bleek ongeveer 35% van de vloeistof nog zetmeel te zijn. Deze is niet de moeite waard bevonden om te gaan destilleren, au baun marie in de GF gaat nog niet helemaal zoals gewenst, sterker nog het lijkt bijna een herhaling van m'n moutloze Whisky poging met honing. Misschien toch wat te onredelijk geweest richting de honing.
Ik krijg wat meer begrip voor de zuurmaisch methode die vroeger gehanteerd werd om het rendement te verhogen 😆 . Maïs gaat even van de planning af omdat ik met de huidige opstelling niet het resultaat verkrijg wat ik wil.
Wederom een notitie om het geheugen later te helpen.
De stort voor de tweede Whiskey met verschillende granen en mouten, met de gist uit witte kool is net afgewogen, het is de volgende samenstelling geworden;
- Crisp Chocolate Malt - 550 gram
- Dingemans Biscuit Malt - 550 gram
- Viking Malt Rye (ongemout) - 400 gram
- Viking Malt Red Active - 1000 gram
- Gerst (ongemout) - 1000 gram
- Haver (ongemout) - 1000 gram
- 50 PPM Turfmout - 2000 gram
Er zitten hier wel een paar kanttekeningen bij;
- De rogge en haver zullen moeilijk worden om door de grote schrootmolen te halen, de rogge vanwege de hardheid en de haver vanwege het kleine formaat. Ik zal daarom de schrootmolen die Robbert me gegeven heeft gebruiken, het zal wat langer duren maar ik wil ervoor zorgen dat met name de invloed van haver duidelijk gaat worden, wat leeswerk over Ierse Whiskeys heeft me enthousiast gemaakt.
- Rogge en Haver hebben beide de reputatie om voor een visceuze massa tijdens het maischen te geven vanwege de aanwezige betaglucaan waardoor er problemen met het filteren kunnen ontstaan en nog belangrijker, een zetmeelachtige neerslag op het verwarmingselement van de GrainFather waardoor er een laag behangplaksel op eindigt en de droogkookbeveiliging aanslaat. Gelukkig zit er hier iets meer dan 20% in.... Dat betekend dat ik het maischschema iets ga aanpassen. Beta-glucanase, wat de betaglucaan afbreekt, is hoofdzakelijk actief tussen de 40 en 48°C bij een p.H. rond de 5. Tijdens het maischen zal de eerste stap zijn om het water voor te verwarmen tot 46°C, de granenmix toe te voegen en het verwarmingselement uit te schakelen, na een 10tal minuten zal de p.H. aangepast worden richting de 5. Half uurtje met werkende pomp laten draaien voordat het vervolg op 55°C graden wordt ingezet. Bij de 65°C graden wordt de p.H. naar 5,5 aangepast voordat het daadwerkelijk omzetten van de hoofdmoot van zetmeel zal gebeuren.
- De turfmout springt er iets uit vanwege het feit dat de rest van de ingrediënten meer gericht zijn op een zachtere Whiskey, echter heeft de ervaring geleerd dat de melkzuurbacteriën op langere termijn de rookgeur en smaak zo goed als volledig afbreken (kijkende naar het eindproduct). Het is toegevoegd als leverancier van amylase en niet zo zeer voor de turfsmaak.
Waarschijnlijk wordt het pas vrijdagavond brouwen, afgelopen dagen zijn wat drukker geweest dus nog weinig zin gehad om het brouwen te doen, er staat namelijk nog basisalcohol voor absinthe die de 2e overhaal moet krijgen en een gistvat met melasse wat waarschijnlijk tegen het einde aan zit.
Poging gedaan om bovenstaand recept te maischen;
- Crisp Chocolate Malt - 550 gram
- Dingemans Biscuit Malt - 550 gram
- Viking Malt Rye (ongemout) - 400 gram
- Viking Malt Red Active - 1000 gram
- Gerst (ongemout) - 1000 gram
- Haver (ongemout) - 1000 gram
- 50 PPM Turfmout - 2000 gram
Voor de eerste keer klam geschroot (10 ml water per kilogram mout), de combinatie met de Grainfather zorgde dat het filterbed dichtsloeg en er wat problemen ontstonden met de sturing van de temperatuur. Opbrengst zal een 18 liter met een S.G. waarde van 1.052 zijn dus niet geheel een succesverhaal. Staat op het ogenblik in met Fermentis M1 want de witte kool gist was me een beetje te funky geworden in de koelkast...
Zijn nog wat andere dingetjes misgegaan vandaag dus de opbrengst zal tegenvallen, ik ga nog even bedenken wat ik ermee ga doen.
Dit was even de laatste whisky vergisting van dit jaar, binnenkort her en der wat dagen vrij om de verlofuren op te maken dus wordt het tijd om te gaan lezen en de planning van volgend jaar te maken.
De laatste maischpoging heeft uiteindelijk te lang gestaan dus deze heb ik niet meer gedestilleerd, vanwege het feit dat de haver niet voldoende geschroot was had ik sowieso weinig hoop dat deze terug te vinden zou zijn in de smaak, wordt een herhaling t.z.t. met de overige restjes (ligt nog een 3 kg haver of zo hier).
Het nieuwe jaar komt er aan, tijd voor nieuwe experimenten en terug naar de roots, een Islay achtige Whisky maken, geen kloon maar wel qua smaak die kant op. Ik heb 10 kilogram liggen van Pauls Thirsty Thistle, een 55 PPM mout en nog wat 50 PPM mout van Crisp.
We gaan 2 versies maken, laten we het een Noordelijke en Zuidelijke versie noemen waarbij wat verschillen gaan plaatsvinden met name aan de kant van de waterbehandeling, Robbert heeft op WhatsApp me eraan herinnerd dat ik te weinig doe met m'n water voordat ik ga maischen, dus we gaan een vergelijk maken.
De stort gaat gelijk zijn voor beide versies en het maischschema ook, om de variabelen ietwat kleiner te houden.
De stort:
- 5000 gram Pauls Thirsty mout van 55 PPM.
- 1000 gram Crisp Scottish Heavy Peat mout van 50 PPM.
- 2 gemalen mineralen tabletten.
Het maischschema:
- 20 minuten op 50 graden Celsius, lager dan normaal (55 graden) maar gericht op meer productie van aminozuren dan kleinere eiwitten, dit om het spuwen tegen te gaan. Kevin heeft dit geprobeerd na wat leeswerk en WhatsApp berichten, en het lijkt een positieve bijdrage te hebben op de reductie van schuimvorming.
- p.H. correctie naar 5,5.
- 60 minuten op 67 graden.
- 25 minuten op 72 graden.
- Verhogen naar 85 graden, om de viscositeit van de wort omlaag te krijgen en extractie van suikers te bevorderen.
- Filteren, door de tegenstroomkoeler en het gistvat in.
De Zuidelijke versie (à la Alchemist)
Geen verdere stappen dan hierboven beschreven, de gist die wordt toegevoegd is Bakkersgist met de toevoeging van het sap van verse zuurkool. Er zal een hogere pitch worden gehanteerd dan dat ik normaal doe, iets van 40 gram Bakkersgist, gedachtegang hierachter is dat een snellere fermentatie gaat plaatsvinden waarbij de temperatuur oploopt en ook de groei van melkzuurbacteriën bevordert wordt om bij te dragen aan meer smaak.
De keuze voor zuurkoolsap en bakkersgist lijkt een beetje vreemd op het eerste ogenblik, maar de gedachtegang is dat de bakkersgist een snellere sterfte van de cellen krijgt waarbij deze kunnen dienen voor voeding voor de melkzuurbacterien en vorming van esters. De zuurkool zou een bepaalde melkzuurbacterie bevatten die kan zorgen voor smaken die men vindt bij de zogenoemde medicinale Whiskies, stal, pleister en leer. Met de vingers gekruist hopelijk iets in de richting van een Laphroaig.
De Noordelijke versie (à la Robbert)
Even een woord vooraf, Robbert maakt al langer dranken dan ik rondloop en hij heeft meerdere behandelingen voorgesteld maar vanuit praktisch oogpunt is nu niet alles haalbaar, dus een gedeelte wordt meegenomen.
Ik heb net een Britta waterfilter van 8 liter besteld waarbij het maischwater eerst een ronde hierdoor gaat maken om een hoop van de kalk eruit te halen, het water wat ik heb is zeer zeker hard te noemen. Vanuit daar zal het gefilterde water door turf lopen (met dank aan Robbert) waarbij een gedeelte gebrand is. De gist zal alleen bestaan uit de Fermentis M1, wederom ook een 40 gram.
Wat tijdens het maischen nog zal gebeuren is na de 65 graden stap is dat een gedeelte (denk een liter) wordt overgeheveld in het gistvat, dit gebeurd ook bij de destilleerderijen op Islay en op deze temperatuur zal een gedeelte van de melkzuurbacterien ook nog overleven (tot aan 71 graden overleven sommige soorten) en dit blijft blootgesteld aan de lucht totdat de rest wordt toegevoegd, wederom om iets meer bij de benadering te komen van de grote jongens.
Sinds gisteravond klinkt het waterslot weer als een dorstige hond, de vergisting is goed op gang gekomen. Omdat ik meer gist heb toegevoegd dan normaal heb ik tijdens het maischen nog gist toegevoegd die anderhalf over datum was om zo wat extra gistvoeding te geven.
Ik zal zondag een S.G. meting uitvoeren om te kijken hoe ver deze gekomen is.
Als het goed is komt vandaag de Britta waterfilter binnen, met 1 filterpatroon wat voor een 4 a 5tal brouwsels mee moet gaan. Fijn dat het werk bol.com bonnen in de kerstpakketten stopt.
De 2e versie is afhankelijk van een zending uit het Noorden en die wil ik zo snel mogelijk inzetten om eventuele verschillen qua omgevingstemperatuur kleiner te houden, ik weet het slecht zonder temperatuur gereguleerde vergisting.
Vrijdag is tweemaal de eerste overhaal gedaan van de meest geturfde Whisky tot nu toe, ik zal vanavond de laatste overhaal doen en deze op bourbon chips wegzetten.
Er is vanuit Spanje ook nog een stukje Whisky historie aangekomen, een boekje wat oorspronkelijk in de jaren twintig van de vorige eeuw uitgebracht was en de herdruk in 1951. Het beschrijft aspecten van de Schotse Whisky productie uit die tijd, het boekje heeft zeker beter uitgezien maar het is de inhoud die telt. Zometeen op het gemak eens gaan lezen.
Vrijdag is tweemaal de eerste overhaal gedaan van de meest geturfde Whisky tot nu toe,
Ik hang aan je lippen. Als mijn graan op is wil ik ook voor de 55ppm mout gaan om een islay-achtige whisky te krijgen. Al eens met 35ppm geprobeerd maar toen was ik nog teveel aan het prutsen en proberen om er wat fatsoenlijks uit te krijgen. Jij bent er al een heel eind verder mee, dus ik vind het machtig interessant.
Een nieuwe poging Whisky staat op de planning voor morgen, een herhaling van de gist opgekweekt uit Spitskool omdat ik de vorige keer een houtsoort gekozen had die te dominant werd. Voornamelijk geïnspireerd door het feit dat ik nog iets meer dan 3 kg haver had liggen zonder direct een toepassing.
Haver is een van de granen die historisch gezien een haat-liefdeverhouding heeft gehad voor de destilleerderijen, enerzijds geeft het mooie smaken mee zoals havermout, rozijnen, dadels, kaneel, bruine suiker en draagt het bij aan een romig mondgevoel, anderzijds heeft het graan de nodige uitdagingen bij gebruik in Whisky’s. Vanaf het schroten van de dunne soepele korrel, de neiging om een visceuze massa te vormen tijdens het maischen, relatief lage opbrengst van suikers tot verhalen van exploderende kleine pot stills. (moest even opzoeken wat ik in m'n nieuwe poging whisky compendium had geschreven)
Dus haver, veel haver zelfs voor deze Whisky, de stort wordt als volgt;
- 3300 gram Haver (van de molen)
- 800 gram Tarwe (van de molen)
- 1000 gram Pale Ale (Dutch Swaen, voor een Nederlands tintje)
- 500 gram Chocolade Mout (Dutch Swaen, voor een Nederlands tintje)
Het maischschema;
- 30 minuten op 45 graden, afbraak van de gomstoffen
- 30 minuten op 52 graden, afbraak van de eiwitten
- 60 minuten op 67 graden, gros omzet van zetmeel naar vergistbare suikers
- 15 minuten op 72 graden, laatste tikje en hier wordt pas de chocolademout toegevoegd.
Deze zal vergist worden met een gist die is opgekweekt uit Spitskool op de volgende manier;
- Spitskool in een ziplock zakje bewaard totdat het bol ging staan
- Daarna de spitskool door magere melk gemengd
- Gewacht totdat de melk ging schiften, toen gezeefd
- Vloeistof gemengd met bloem, mineralentablet en wat moutextract
- Gewacht totdat het levend werd, iedere dag flink omgeroerd zodat lucht erin kwam
Driemaal destilleren, eerste twee rondes in een koperen dame, de laatste in de Airstill met koperen zadels in het kruidenmandje, werkte de vorige keer ook goed.
Rijping zal gebeuren op kastanje chips die ik heb liggen, gedeelte geroosterd.
Op hoop van zegen zullen we maar zeggen.











